การคัดค้านสิทธิบัตร

เราจะคัดค้านคำขอรับสิทธิบัตรยาที่ไม่สมควรได้ โดยเฉพาะกับยาต้านไวรัสเอชไอวี เพื่อกดดันให้บริษัทยายอมลดราคาลงมาแข่งขันกับบริษัทรายอื่น  และทำให้ราคายาลดลง

ความเป็นมา

บริษัทยาหลายแห่งมีการยื่นขอจดสิทธิบัตรในผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีแม้แต่ความใหม่หรือไม่มีนวัตกรรมใหม่ๆ การตรวจสอบสิทธิบัตรเป็นงานที่มีความซับซ้อนและต้องการผู้เชี่ยวชาญที่มีองค์ความรู้ เนื่องจากมีจำนวนคำขอสิทธิบัตรที่เพิ่มขึ้น แต่ด้วยข้อจำกัดด้านทรัพยากรของสำนักงานสิทธิบัตรทั่วโลกกลายเป็นอุปสรรคในการพิจารณาคำขอ ในปัจจุบันข้อกังวลที่สำคัญที่มีการหยิบยกขึ้นมาพูดถึงคือเรื่องความสามารถของผู้ตรวจสอบสิทธิบัตรแม้แต่ในขอบเขตที่มีทรัพยากรที่ดีที่สุด รวมทั้งความเพียงพอของการตรวจสอบสิทธิบัตรที่มีคุณภาพ ผลก็คือบริษัทสามารถที่จะปกป้องสิทธิบัตรในผลิตภัณฑ์ของตนเองได้แม้ว่าจะเป็นสิทธิบัตรที่ไม่สมควรก็ตาม และเนื่องจากไม่มีการแข่งขันในตลาดบริษัทเหล่านี้ก็สามารถตั้งราคายาได้สูงต่อไป

วิธีหนึ่งที่จะป้องกันไม่ให้เกิดสิทธิบัตรที่ไม่มีคุณภาพคือการคัดค้านคำขอสิทธิบัตรทั้งก่อนและหลังที่จะมีการจดสทิธิบัตร ซึ่งมีกระบวนการ 3 ส่วนเรียกว่า 1)การยื่นคัดค้านก่อนจดสิทธิบัตร 2)การยื่นคัดค้านหลังจากได้รับสิทิบัตรแล้ว และ 3)การยื่นเพิกถอนสิทธิบัตร

“การยื่นคัดค้านก่อนจดสิทธิบัตร” อนุญาตให้ผู้คัดค้านทุกส่วนนำหลักฐานและข้อโต้แย้งที่แสดงว่าคำขอนั้นไม่มีคุณสมบัติที่จะยื่นขอจดสิทธิ โดยนำไปยื่นต่อสำนักงานสิทธิบัตรซึ่งการคัดค้านก่อนจดสิทธิบัตรนี้มีความสำคัญมากโดยเฉพาะในประเทศที่มีข้อจำกัดในการตรวจสอบคำขอ ซึ่งจะช่วยให้สำนักงานสามารถรักษาคุณภาพของสิทธิบัตร และป้องกันสิ่งที่เรียกว่า “สิทธิบัตรที่ไม่มีวันตาย” ดูแอนนิเมชั่นเรื่องนี้ได้ที่นี่

 

ในอินเดีย บริษัทยาบางแห่งและองค์กรพัฒนาเอกชน ประสบความสำเร็จในการยื่นคัดค้านคำขอสิทธิบัตรที่อยู่ระหว่างรอจดทะเบียนหลายสิบคำขอ ส่วนการคัดค้านที่มีองค์กรพัฒนาเอกชนมีส่วนร่วมเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงและเป็นที่รับรู้ในวงกว้าง คือ กรณีบริษัทยาโนวาตีสกับยารักษาโรคมะเร็งในชื่อว่ากลีเวคหรือกรีเวค ซึ่งมีองค์การทีทำงานด้านโรคมะเร็งได้มอบให้เครือข่ายนักกฏหมายที่ทำงนด้านเอดส์เป็นผู้ดำเนินการคัดค้านสิทธิบัตรฉบับเพิ่มเติมของยาดังกล่าว ที่สุดสิทธิบัตรดังกล่าวได้ถูกยกเลิก ส่งผลให้ยาชื่อสามัญเข้ามาขายแข่งขันได้มากขึ้นจนทำให้ราคายาลดลงอย่างมาก

นอกจากนี้ยังมีประโยชน์อื่นๆในการยื่นคัดค้าน นอกจากจะเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดสิทธิบัตรที่ไม่สมควรแล้ว การยื่นคัดค้านยังกดดันให้บริษัทยาบางแห่งลดราคายาลงหรือไม่ก็เข้าร่วมในข้อตกลงในระบบการร่วมใช้สิทธิหรือให้สิทธิในการสิทธิบัตรยาโดยสมัครใจ บริษัทยากิลลิแอตได้ดำเนินการตามข้อตกลงดังกล่าวในกรณีของยาทีโนโฟเวียร์หลังจากมีการนื่นคัดค้านในประเทศอินเดีย ทั้งยังสามารถกดดันให้บริษัทยายอมถอนคำขอสิทธิบัตรดังกรณีของยาคอมบีเวียร์หรือคอมบิทของบริษัทแกล็กโซ่สมิธแอนด์ไคล์น

 

สิ่งที่เราทำ

เรายื่นคัดค้านก่อนการได้รับสิทธิบัตรในประเทศเป้าหมายทั้ง 4 ประเทศ (ดูลิงค์) ตามยุทธศาสตร์ของเราที่มุ่งไปที่การลดราคายาลง เรากำหนดยากลุ่มเป้าหมายที่มีความสำญและจำเป็นเพื่อยื่นคัดค้าน ดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการยื่นคัดค้านสิทธิบัตรโดยภาคีการทำงานของเราได้ที่ (ลิงค์)