อะทาสซานาเวียร์ – ATV

ยาอะทาสซานาเวียร์ (ตัวย่อชื่อยา ATV)

องค์การอนามัยโลกแนะนำให้ใช้ยาอะทาสซานาเวียร์ (ร่วมกับยาริโทนาเวียร์) เป็นยาสูตรสำรองหรือสูตรดื้อยาในการรักษาด้วยยาต้านไวรัสสำหรับผู้ใหญ่

สรุปย่อ

ในประเทศที่อยู่ในสัญญาของโครงการร่วมใช้สิทธิ์ในสิทธิบัตรยา (Medicine Patent Pool) และที่ไม่มีสิทธิบัตรของยาชนิดนี้ บริษัทยาชื่อสามัญกำลังผลิตและขายยาชนิดนี้ออกมาแข่งขันกันมากขึ้น ต่างจากประเทศที่ไม่อยู่ในสัญญาของโครงการร่วมใช้สิทธิ์ฯ หรือที่มีสิทธิบัตรผูกขาดอยู่ บริษัทยาอื่นจะผลิตยาชื่อสามัญออกมาแข่งขันในประเทศเหล่านั้นไม่ได้ จนกว่าอายุสิทธิบัตรจะหมดลง นอกจากนี้ยาที่ถูกจดสิทธิบัตรไว้อาจส่งผลให้เกิดการผูกขาดยาสูตรผสมของยาอะทาสซานาเวียร์กับยาริโทนาเวียร์

สถานะสิทธิบัตร

บริษัทโนวาติสทำสัญญากับบริษัทบริสตอล ไมเยอร์ สควิปป์ ให้ผลิตและขายยาชนิดนี้ได้เป็นการเฉพาะ สิทธิบัตรยานี้จะหมดอายุในปี พ.ศ.2557 ตามข้อมูลที่มีอยู่ สิทธิบัตรของสารประกอบหลักถูกจดและคุ้มครองแล้วในประเทศที่มีรายได้น้อยและรายได้ปานกลางดังต่อไปนี้ อาร์เจนติน่า บราซิล จีน มาเลเซีย เม็กซิโก ปากีสถาน ฟิลลิปปินส์ และแอฟริกาใต้ และในประเทศอินเดียและประเทศไทยอยู่ระหว่างกระบวนการยื่นขอรับสิทธิบัตร

ยาอะทาสซานาเวียร์ยังถูกจดสิทธิบัตรในรูปแบบของเกลือไบซัลเฟตด้วย และจะหมดอายุในปี พ.ศ.2561ยาในรูปแบบเกลือที่ว่าได้จดสิทธิบัตรไว้แล้วในประเทศรายได้ต่ำและมีระดับรายได้ปานกลาง ได้แก่ ประเทศอาร์เจนติน่า จีน อียิตป์ จอร์เจีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย เม็กซิโก ปากีสถาน เปรู ฟิลิปินส์ แอฟริกาใต้ ไทย ตรุกี และยูเครน

สถานะการใช้สิทธิ์โดยสมัครใจ

ยาอาทาสซานาเวียร์เป็นยาที่อยู่ในโครงการร่วมใช้สิทธิ์ในสิทธิบัตรยา หรือ (Medicine Patent Pool) ตั้งแต่ปี พ.ศ.2556 โดยมีเพียง 110 ประเทศที่ระบุอยู่ในสัญญาให้ใช้สิทธิ์ได้เท่านั้น ในสัญญายังระบุไว้ว่า ในบางกรณี อาจจะขายยาอาทาสซานาเวียร์ให้กับประเทศอื่นที่ไม่อยู่ในสัญญาได้ ถ้าในประเทศนั้นๆ ไม่เคยมีการละเมิดสิทธิบัตรยาอะทาสซานาเวียร์มาก่อน

ในขณะนี้ มีบริษัทยาชื่อสามัญทั้งหมด 4 บริษัทที่ได้รับสิทธิ์ผลิตและขายยานี้ได้ ก่อนหน้าที่จะมีโครงการร่วมใช้สิทธิ์ฯ บริษัทยาชื่อสามัญที่ได้รับสิทธิ์หรือทำสัญญากับบริษัทเจ้าของสิทธิบัตรโดยตรงมีอยู่ 3 บริษัท ที่จะขายยานี้ได้ให้กับประเทศที่ระบุในสัญญา ซึ่งได้แก่ ประเทศในทวีปอัฟริกาที่อยู่ทางใต้ของทะเลทรายซาฮาร่าและอินเดีย (รวม 50 ประเทศ) เท่านั้น นอกจากนี้ บริษัทเจ้าของสิทธิบัตรยังทำสัญญาในลักษณะเดียวกันกับบริษัทยาแห่งหนึ่งในบราซิล แต่ให้ผลิตและขายได้เฉพาะในบราซิลเท่านั้น

ยาสูตรผสม

มียาสูตรผสมที่มีอาทาสซานาเวียร์เป็นส่วนประกอบและได้ขึ้นทะเบียนยาแล้ว มีอยู่สองสูตร คือ
1. อาทาสซานาเวียร์กับริโทร์นาเวียร์ (ตัวย่อชื่อยา ATV/r) ขณะนี้มีผู้ผลิตอยู่ 2 บริษัทที่ผ่านมาตรฐานคุณภาพ
2. อาทาสซานาเวียร์กับยาโคบีซิสแตท (ตัวย่อชื่อยา ATV/c) ซึ่งมีเพียงบริษัทยาต้นแบบแห่งเดียวที่ผลิตได้

Related news articles