อินเดีย

ในอินเดียมีประชากรกว่า 2 ล้านคนที่ติดเชื้อเอชไอวี และในจำนวนนี้มีผู้ติดเชื้อฯกว่า 1.7 ล้านคน ที่ได้ลงทะเบียนในโครงการยาต้านไวรัสเอชไอวี (ARV) ของรัฐบาล และปัจจุบันมีผู้ติดเชื้อฯมากกว่า 600,000 คนที่อยู่ในระบบการรักษา

ปัญหา

ด้วยความร่วมมือกันของบริษัทยาข้ามชาติและแรงกดดันจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกา ที่ได้ร่วมมือกันพยายามอย่างหนักที่จะทำให้เกณฑ์ของการจดสิทธิบัตรในอินเดียมีความอ่อนแอลง

สิ่งที่สำคัญอย่างมากในการคุ้มครองสาธารณะ เช่นมาตรการคัดค้านคำขอสิทธิบัตร และมาตรการบังคับใช้สิทธิเหนือสิทธิบัตรซึ่งเป็นไปตามกฎหมายสิทธิบัตรของอินเดีย ถือได้ว่าเป็นมาตรการในการใช้เพื่อปกป้องการกดดันจากภายนอกประเทศ

บทบัญญัติที่ถูกระบุไว้ตามข้อตกลงการค้า เช่นผูกขาดข้อมูลทางยา (data exclusivity) การขยายอายุสิทธิบัตร (patent term extensions) และการบังคับใช้มาตรการชายแดน (border enforcement measures)เหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่คุกคามการเข้าถึงยาของประชาชน

พื้นหลัง

เนื่องจากความรอบคอบของฝ่ายนิติบัญญัติของอินเดีย ทำให้อินเดียกลายเป็นศูนย์กลางของยาชื่อสามัญที่มีคุณภาพและเข้าถึงได้ในราคาไม่แพง และเป็นแหล่งขายยาให้กับประเทศที่มีรายได้ต่ำและรายได้ปานกลางทั่วโลก  ในปีพ.ศ. 2513 ฝ่ายนิติบัญญัติได้แก้ไขกฎหมายสิทธิบัตรของอินเดียโดยไม่อนุญาตให้มีสิทธิบัตรผลิตภัณฑ์ยา (Product patent)

หลังจากอินเดียเข้าร่วมองค์กรการค้าโลก (WTO) ในปีพ.ศ. 2538ซึ่งได้ให้เวลาจนถึงปีพ.ศ.2548ในการที่อินเดียต้องดำเนินการตามข้อตกลงทริปส์  รวมถึงการคุ้มครองสิทธิบัตรยาด้วย อย่างไรก็ตามมาตรการคุ้มครองด้านสาธารณสุขถูกนำมาใช้เพื่อให้แน่ใจว่า การให้สิทธิบัตรเป็นไปตามเงื่อนไขที่เข้มงวดของระบบสิทธิบัตร

ในเดือนเมษายนปีพ.ศ.2556 ศาลฎีกาอินเดียได้ยึดถือเกณฑ์การจดสิทธิบัตรยาใหม่ โดยถือว่าการอ้างว่ายานั้นสามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษารูปแบบใหม่จากสารที่เป็นที่รู้จักดันดีอยู่แล้ว กรณีเช่นนี้ถือว่าไม่สามารถจดสิทธิบัตรในอินเดียได้ การตัดสินครั้งนี้ของศาลฎีกาได้เพิ่มอุปสรรคต่อกลุ่มบริษัทข้ามชาติที่พยายามจะเข้ามาแก้ไขกฎหมายสิทธิบัตรที่ยืดหยุ่นของอินเดีย

ในเดือนกันยายน 2557 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ของอินเดียประกาศจัดทำนโยบายแห่งชาติว่าด้วยเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาโดยเป็นการระดมความเห็นจากผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน  ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2558 พันธมิตรของเรา The Lawyers Collective ได้มียื่นการเสนอข้อวิเคราะห์และร่างนโยบายอย่างละเอียด

The Lawyers Collective ได้ทำงานการรณรงค์เพื่อส่งเสริมสิทธิด้านเอชไอวีในอินเดียมาตั้งแต่ปีพ.ศ.2524 วึ่งรวมไปถึงการยื่นคัดค้านสิทธิบัตรด้วย ได้มีการจัดการอบรมเชิงปฏิบัติการเมื่อปี พ.ศ. 2558 ในงาน Global IP Congress  โดยเน้นไปที่การวิเคราะห์การถูกกดดันของอินเดียและการรับมือกับความท้าทายที่จะต้องเผชิญข้างหน้า